おとなは子どもに「嘘つきは泥棒のはじまり」として正直であることを強要しますが、弱者は苦しい嘘をついてでも自らの尊厳を守ろうとします。
論理的に正しいことを理性と呼ぶとすれば、理性的にあることができるのは強者だからです。強者はそれゆえに理性的に弱者の過ちを責めようとしますが、弱者の立場からいえば、それは何の意味も持たないことが多いのです。弱者のする謝罪とは、劣勢を一時的に解消する手続きや儀式にすぎないのです。
(吉田脩二『ヒトとサルのあいだ--精神はいつ生まれたのか』による)
Bản dịch do AI thực hiện, đối chiếu giữa hai mô hình.
Người lớn ép trẻ con phải trung thực bằng câu “Kẻ nói dối bắt đầu từ kẻ trộm”, nhưng người ở thế yếu vẫn cố bảo vệ phẩm giá của mình dù phải nói ra những lời dối trá đầy cay đắng.
Nếu gọi điều đúng đắn về mặt logic là lý trí, thì chính người ở thế mạnh mới có thể hành xử một cách lý trí. Vì thế, người mạnh cố dùng lý lẽ để trách cứ sai lầm của người yếu, nhưng xét từ lập trường của người yếu, điều đó thường chẳng có ý nghĩa gì. Lời xin lỗi của người ở thế yếu chẳng qua chỉ là một thủ tục hay nghi thức nhằm tạm thời xóa bỏ tình thế bất lợi.
(Theo Yoshida Shuuji, “Giữa con người và loài khỉ — Tinh thần ra đời từ khi nào?”)
Bình luận