正直なことをいうと、成人した人々の集まりであるNHK文化センターで、美術史の話をするのは、最初はかなり疑わしい気分だった。というのは、多かれ少なかれ社会に出たり、家庭を持ったりした経験があって、それなりの見識なり専門なりを持っている人々が、いまさら“役にも立たぬ”過去の芸術に、それほど深い興味を持つだろうなどとは思えなかったからである。また、仮に持ったとしても、それは、自分の好みに合った美術品を、楽しんで眺める、といった種類のものかと思っていた。ところが、それが①大変な間違いだということがわかった。
ひたひたと押し寄せてくる、にせものではない、深い興味は近頃の大学生にこそ見つけることのできないものであった。はたちになるやならずの若者たちは、多くの場合、単位をとるためにそこにいるのであって、どこまで心から興味を抱いてそこにいるのか全く疑わしい。(中略)②市民講座の熱心さは、かつて、喜びもなく学生時代を過ごしてしまった人々の、いわばノスタルジー(注)の場なのであろうか。失われて初めて、その喜びを知ったというわけなのか。私はそう思うようになった。
ところが、それもまた、間違いだということがわかった。1年と数ヶ月講座を続けた今は、あることがわかったのである。つまり、「芸術は、子供にはわからない」ということである。芸術とは、人生の経験であり、憧れであり、また失望と悲哀である。一片の絵にも、人生が詰まっている。人生を生きていないものに、絵がわかるわけはない。もちろん、若者でも、ある程度はわかる。しかし、本当に深くわかるのは、すでに生きた人々である。
(若桑みどり『レット・イット・ビー』による)
(注)ノスタルジー:過ぎた日々を懐かしがること
Bản dịch do AI thực hiện, đối chiếu giữa hai mô hình.
Thành thật mà nói, lúc đầu tôi khá hoài nghi về việc giảng lịch sử mỹ thuật tại Trung tâm Văn hóa NHK, nơi tập hợp những người đã trưởng thành. Bởi tôi không nghĩ rằng những người ít nhiều đã có kinh nghiệm bước ra xã hội hay xây dựng gia đình, đồng thời đã có kiến thức và chuyên môn nhất định, đến lúc này lại có thể dành sự quan tâm sâu sắc đến thế cho nghệ thuật quá khứ vốn “chẳng có ích gì”. Và ngay cả nếu họ có quan tâm, tôi cũng nghĩ đó chỉ là kiểu thích thú ngắm nhìn những tác phẩm mỹ thuật hợp với sở thích của mình. Thế nhưng tôi nhận ra rằng suy nghĩ ấy là ① một sai lầm rất lớn.
Sự quan tâm sâu sắc, chân thật, cứ lặng lẽ dâng lên ở họ lại chính là thứ không thể tìm thấy ở sinh viên đại học ngày nay. Những người trẻ chỉ mới khoảng hai mươi tuổi phần lớn có mặt ở đó để lấy tín chỉ, nên thật đáng ngờ họ thực sự ở đó với bao nhiêu sự quan tâm xuất phát từ đáy lòng. (Lược) Phải chăng ② sự nhiệt tình ở các lớp học dành cho người dân, nói một cách nào đó, là nơi để những người từng trải qua thời sinh viên mà không cảm nhận được niềm vui tìm lại nỗi hoài niệm?(注) Phải chăng chỉ sau khi đã mất đi thời gian ấy, họ mới biết đến niềm vui của nó? Tôi dần nghĩ như vậy.
Nhưng rồi tôi lại nhận ra rằng suy nghĩ đó cũng sai. Sau hơn một năm tiếp tục khóa học, giờ đây tôi đã hiểu ra một điều. Đó là: “Trẻ con không thể hiểu nghệ thuật.” Nghệ thuật là trải nghiệm của cuộc đời, là khát vọng, đồng thời cũng là thất vọng và bi ai. Ngay cả trong một bức tranh nhỏ cũng chứa đầy cả một đời người. Người chưa thực sự sống cuộc đời thì làm sao có thể hiểu được tranh. Tất nhiên, người trẻ cũng có thể hiểu được đến một mức độ nào đó. Nhưng những người có thể hiểu thật sự sâu sắc là những người đã sống và trải nghiệm cuộc đời.
(Theo Wakakuwa Midori, “Let It Be”)
(Chú thích) Hoài niệm: cảm giác nhớ nhung những ngày tháng đã qua
Bình luận