人類は、「都市」という空間をつくったときに、それまでの部族的(注1)、あるいは村落的な社会空間とは本質的に異なる社会空間を経験した。村落においては人々は、共に生き、共に死んでいくものとして、互のこと、そのまた親の世代のこと、祖先のことまで熟知していることを前提とした社会的な関係を形成する。都市の街頭においては、人々は、互の匿名性を前提として、見ず知らずの他人同士の視線によるコミュニケーションを交わす。都市のなかの市場では相手の人柄や家族のことなどなにも知らないことを前提とした商品の売買や機能的な結びつきを形成する。さらにそれを恒常化した組織も、村落の人と人の関係とは違って人々の分業を最適な状態で実現するための機能的なつながりである。
都市の社会空間の経験は、人類にとっての社会のイメージを決定的に変えたし、したがって自己のイメージも変えた。人々は、自分を個人という単位として意識する機会が多くなり、財は一族(注2)や集団のものではなく、個人のものと意識され、才能は個々の人間の属性(注3)として考えられるようになった。都市の人間の間にも、うわさが飛び交うような口頭のコミュニケーションは発達したが、都市社会が大型化し、複雑化するにしたがって、それだけでは情報の共有に不安定性が拡大してくる。マスメデイアは、誰でもアクセス可能であることを原理とする一方向の公開型メデイアである。そのため、都市型のコミュニケーションを補完(注4)し、あるいはそれを強化する機能をになっている。
(成田康昭『メデイア空間文化論―いくつもの私との遭遇』による)
(注1)部族:共通の文化を持つ地域的集団
(注2)一族:血縁関係の集団
(注3)属性:人やものに備わる固有の性質
(注4)補完する:補う
Bản dịch do AI thực hiện, đối chiếu giữa hai mô hình.
Khi loài người tạo ra không gian gọi là “đô thị”, họ đã trải nghiệm một không gian xã hội khác về bản chất so với không gian xã hội mang tính bộ lạc hay làng xóm trước đó.(注1) Trong làng xóm, người ta hình thành các mối quan hệ xã hội dựa trên tiền đề rằng, với tư cách những người cùng sống và rồi cùng chết ở đó, họ biết rất rõ về nhau, về thế hệ cha mẹ của nhau và thậm chí cả tổ tiên của nhau. Trên đường phố đô thị, con người giao tiếp với nhau bằng ánh mắt giữa những người hoàn toàn xa lạ, dựa trên tiền đề rằng họ không biết danh tính của nhau. Trong chợ của đô thị, người ta tiến hành mua bán hàng hóa và hình thành những mối liên kết mang tính chức năng trên tiền đề rằng họ hoàn toàn không biết gì về tính cách hay gia đình của đối phương. Hơn nữa, những tổ chức khiến các mối liên kết ấy trở thành thường xuyên cũng khác với quan hệ giữa người với người trong làng; đó là các mối liên kết mang tính chức năng nhằm thực hiện sự phân công lao động giữa mọi người ở trạng thái tối ưu.
Trải nghiệm về không gian xã hội đô thị đã làm thay đổi một cách quyết định hình dung của loài người về xã hội, và theo đó cũng làm thay đổi hình dung về chính bản thân mình. Con người có nhiều cơ hội hơn để ý thức về bản thân như một đơn vị gọi là cá nhân; tài sản được nhìn nhận không phải là của dòng họ hay tập thể mà là của cá nhân, còn tài năng cũng dần được coi là thuộc tính của từng con người riêng lẻ.(注2)(注3) Giữa những người sống trong đô thị cũng phát triển hình thức giao tiếp bằng lời nói như việc tin đồn lan truyền, nhưng khi xã hội đô thị ngày càng lớn và phức tạp, nếu chỉ dựa vào hình thức đó thì sự bất ổn trong việc chia sẻ thông tin cũng ngày càng tăng. Truyền thông đại chúng là loại phương tiện truyền thông công khai, một chiều, lấy nguyên tắc ai cũng có thể tiếp cận làm nền tảng. Vì vậy, chúng đảm nhiệm chức năng bổ sung hoặc tăng cường cho kiểu giao tiếp của đô thị.(注4)
(Theo Narita Yasuaki, 『Lý luận văn hóa không gian truyền thông — Gặp gỡ nhiều cái tôi』)
(Chú thích 1) Bộ lạc: một cộng đồng khu vực có chung nền văn hóa.
(Chú thích 2) Dòng họ: một nhóm người có quan hệ huyết thống.
(Chú thích 3) Thuộc tính: đặc tính riêng vốn có ở một người hay một vật.
(Chú thích 4) Bổ sung: bù đắp phần còn thiếu.
Bình luận