最寄り駅へと向かう途中、骨董屋さんの前を通る。
その店が越して来たのは十年ほど前だろうか。はっきりした記憶はないのだが、夫のひとことで興味を持った。「毎日どんどん売れる商売じゃないだろうけど、それにしても客が入っているのを見たことないよね」という。確かにいつもひっそりと、主とおぼしき人は店の奥にじっと座っているばかり。宅配便の梱包された包みがたくさん置かれていることから、ネット販売専門の店なのだろうか。夫はその後も①不思議がっていた。
それから一年ほどして、ふいに謎が解けた。
面識はないが、時おり読んでいた同世代の女性のブログ(注1)にこの店を訪ねた話が載っていた。壊れてしまった陶器の修理を頼みに行ったというのである。漆(注2)を使った金継ぎ、銀継ぎと呼ばれる手法で損なわれた部分を修復するのだが、その仕上がりは疵跡ではなく、景色に見立てることができるほど美しい。
思いがけない近所にそんな専門の工房(注3)があったとは。新鮮な驚きとともに、②ひと筋の光が射し込んで来る思いがした。我が家にも欠けたからといって捨てられず、破片をそっと薄紙に包んだままにしているものがある。祖母が求め、そして壊してしまった十客揃いの小鉢(注4)のひとつ。義父が好んで使っていたという杯。これらをもとの形にもどすことができたら、どんなに心和むことだろう。
さっそく店を訪ねてみると、「やあ、いらっしゃい」と主はまるでなじみの客のように迎えてくれた。作業の合間に手をゆるめて(注5)いることがあって、店の前の人の行き来を眺めている。「だから近所に住んでいる人のことはなんとなくわかるんです。」見ているのはこちらばかりと思ったら大間違いだ。
③すっかり気が楽になって、こちらの事情を打ち明けた。
(中略)
買替えた方が安あがりとわかっているものでも、使いつづけた愛着があって手放せないという人が増えている。一方で、高価な器を使うお料理屋さんが、段ボールいっぱい送りつけてくることもある。「前に修理したものがまた新たに壊れてもどってきたり。時々、どういう扱いをしてるのかなと思うことがありますよ。」
形あるものはいずれは壊れる。この道理があるから、歳月を経て伝えられたものに感謝の念も湧くし、儚さと美しさは同義でもある。うっかり手を滑らせる(注6)瞬間は誰にもあり、取り返しのつかない(注7)事実に直面すると、ため息が出るほど心に重い。
金継ぎはそんな心の痛手までやさしくいたわってくれる伝統の技術だ。もしもの時に助けてくれる人がいると思うと心底有り難い。けれど、だからこそ指先には神経を使ってぞんざいな扱いはすまいと、見事に修復された器を手に思っている。
(青木奈緒『暮しの手帖』2014年10-11月号による)
(注1)ブログ:日記形式のウェブサイト
(注2)漆を使った金継ぎ、銀継ぎと呼ばれる手法:陶器の修理方法の名称
(注3)工房:ここでは、仕事場
(注4)十客揃いの小鉢:十個揃った小さな器
(注5)手をゆるめる:ここでは、休憩する
(注6)手を滑らせる:ここでは、落とす
(注7)取り返しのつかない:元の状態に戻すことのできない
Bản dịch do AI thực hiện, đối chiếu giữa hai mô hình.
Trên đường đến ga gần nhà nhất, tôi đi ngang qua một cửa hàng đồ cổ.
Có lẽ cửa hàng ấy chuyển đến đây khoảng mười năm trước. Tôi không nhớ rõ, nhưng một câu nói của chồng đã khiến tôi chú ý đến nó. Chồng tôi nói: “Chắc không phải loại hình kinh doanh mà ngày nào hàng cũng bán ào ào, nhưng dù vậy thì mình chưa bao giờ thấy khách nào vào cửa hàng ấy nhỉ.” Quả thật, cửa hàng lúc nào cũng im ắng, còn người có vẻ là chủ chỉ ngồi yên ở sâu bên trong. Vì có rất nhiều kiện hàng đã đóng gói để gửi chuyển phát, phải chăng đây là cửa hàng chuyên bán qua mạng? Sau đó chồng tôi vẫn tiếp tục lấy làm ① khó hiểu.
Khoảng một năm sau, bí ẩn bất ngờ được giải đáp.
Trên blog của một phụ nữ cùng thế hệ mà tôi không quen nhưng thỉnh thoảng vẫn đọc, có đăng câu chuyện cô ấy đến cửa hàng này.(注1) Cô ấy nói rằng mình đến để nhờ sửa một món đồ gốm bị vỡ. Phần hư hỏng được phục hồi bằng những kỹ thuật dùng sơn mài gọi là kintsugi và gintsugi, và thành phẩm đẹp đến mức các dấu vết sửa chữa không còn được nhìn như vết sẹo mà có thể được thưởng thức như một cảnh sắc.(注2)
Không ngờ ngay gần nhà lại có một xưởng chuyên môn như thế.(注3) Cùng với sự ngạc nhiên mới mẻ, tôi có cảm giác như ② một tia sáng vừa chiếu vào. Nhà tôi cũng có những món đồ chỉ vì bị mẻ mà tôi không nỡ vứt đi, cứ để nguyên những mảnh vỡ được nhẹ nhàng bọc trong giấy mỏng. Một chiếc bát nhỏ trong bộ mười chiếc mà bà tôi đã mua rồi sau đó làm vỡ.(注4) Một chiếc chén uống rượu mà nghe nói cha chồng tôi từng rất thích dùng. Nếu có thể đưa những món đồ này trở lại hình dạng ban đầu thì lòng tôi sẽ được an ủi biết bao.
Tôi lập tức đến cửa hàng, và người chủ chào “Ồ, chào mừng” như thể tôi là một khách quen. Thỉnh thoảng ông nghỉ tay giữa lúc làm việc và ngắm người qua lại trước cửa hàng.(注5) “Vì thế tôi cũng đại khái biết những người sống quanh đây.” Hóa ra nếu cứ nghĩ chỉ có mình quan sát phía bên kia thì thật là nhầm to.
③ Tôi hoàn toàn cảm thấy nhẹ nhõm và kể cho ông nghe hoàn cảnh của mình.
(Lược)
Ngày càng có nhiều người, dù biết mua mới sẽ rẻ hơn, vẫn không thể bỏ đi vì đã nảy sinh tình cảm với món đồ mình dùng suốt một thời gian dài. Mặt khác, cũng có những nhà hàng sử dụng đồ đựng đắt tiền gửi đến cả một thùng carton đầy ắp. “Có khi món đồ đã sửa trước đây lại bị vỡ ở chỗ mới rồi quay trở lại. Thỉnh thoảng tôi tự hỏi không biết họ sử dụng chúng kiểu gì nữa.”
Vật hữu hình rồi một ngày nào đó cũng sẽ vỡ. Chính vì có quy luật này mà ta mới nảy sinh lòng biết ơn đối với những vật đã được truyền lại qua năm tháng, và sự mong manh cùng cái đẹp cũng có thể được xem là đồng nghĩa. Ai cũng có lúc sơ ý để đồ vật tuột khỏi tay, và khi đối mặt với một sự thật không thể nào cứu vãn, lòng ta nặng trĩu đến mức chỉ biết thở dài.(注6)(注7)
Kintsugi là một kỹ thuật truyền thống có thể dịu dàng xoa dịu cả những vết thương trong lòng như thế. Chỉ nghĩ rằng khi có chuyện xảy ra vẫn có người có thể giúp mình thôi cũng khiến tôi biết ơn từ tận đáy lòng. Nhưng chính vì thế, khi cầm trên tay món đồ đã được phục hồi tuyệt đẹp, tôi lại tự nhủ phải thật cẩn thận với từng đầu ngón tay và không bao giờ đối xử cẩu thả với nó.
(Theo Aoki Nao, “Kurashi no Techou”, số tháng 10–11 năm 2014)
(Chú thích 1) ブログ: trang web theo hình thức nhật ký
(Chú thích 2) 漆を使った金継ぎ、銀継ぎと呼ばれる手法: tên các phương pháp sửa chữa đồ gốm
(Chú thích 3) 工房: ở đây là nơi làm việc
(Chú thích 4) 十客揃いの小鉢: những chiếc bát nhỏ thuộc một bộ gồm mười chiếc
(Chú thích 5) 手をゆるめる: ở đây là nghỉ giải lao
(Chú thích 6) 手を滑らせる: ở đây là làm rơi
(Chú thích 7) 取り返しのつかない: không thể đưa trở lại trạng thái ban đầu
Bình luận