人間は案外、①機械と似ている。機械屋の娘だからなのかどうかはわからないが、私は常々そう思っている。
よく「人間は機械じやない!」といって、人間を機械のように酷使する社会のシステムを非難する人がいるが、私はその言い分に違和感を覚える。
機械はガソリンや電気が切れれば動かなくなるし、落としたり倒したりすれば壊れる。古くなれば動きが遅くなるし、できないことをやらせようとしてもできない。酷使すれば壊れる。とても正直だ。
ところが人間は、給料、つまり人間にとってのガソリンを減らして前より「一層よく働け」と命令し、過酷な労働を「精神性で克服せよ」と無理難題を押しつけ、「疲れた」と申し出る人には「癒せ」と鞭を打ち、休んでいる人や生産性の低い人を「怠け者」と非難し、そしてとうとう壊れてしまった人を「弱い」と非難する。②人間が人間を人間と見なせば見なすほど、非人間性は増していく。
人間に無限の可能性や能力や忍耐力なんてない。できることはできるし、できないことはできない。人間はもっと、③機械を見習ったらどうだろう。
(星野博美『迷子の自由』による)
Bản dịch do AI thực hiện, đối chiếu giữa hai mô hình.
Con người, thật ra, lại khá giống ① máy móc. Tôi không biết có phải vì mình là con gái của một người làm máy móc hay không, nhưng từ trước đến nay tôi vẫn luôn nghĩ như vậy.
Người ta thường nói “Con người đâu phải máy móc!” để lên án những hệ thống xã hội bắt con người làm việc quá sức như máy móc, nhưng tôi lại cảm thấy có điều gì đó không ổn trong lập luận ấy.
Máy móc sẽ ngừng hoạt động khi hết xăng hay điện, và nếu bị làm rơi hoặc đổ thì sẽ hỏng. Khi cũ đi, chúng hoạt động chậm hơn, và dù có bắt chúng làm điều mà chúng không thể làm thì chúng cũng không làm được. Nếu bị sử dụng quá mức, chúng sẽ hỏng. Chúng vô cùng thành thật.
Thế nhưng với con người, người ta lại cắt giảm tiền lương, tức là “xăng” của con người, rồi ra lệnh “hãy làm việc tốt hơn nữa”, áp đặt những yêu cầu vô lý như phải “vượt qua lao động khắc nghiệt bằng sức mạnh tinh thần”, quất roi vào những người nói “tôi mệt” và bảo họ “hãy tự chữa lành”, chỉ trích những người nghỉ ngơi hoặc có năng suất thấp là “kẻ lười biếng”, rồi cuối cùng lại chỉ trích cả những người đã thực sự suy sụp là “yếu đuối”. Con người càng ② coi con người là “con người”, tính phi nhân tính lại càng tăng lên.
Con người không hề có khả năng, năng lực hay sức chịu đựng vô hạn. Điều làm được thì làm được, điều không làm được thì không làm được. Có lẽ con người nên học hỏi ③ máy móc nhiều hơn.
(Theo Hoshino Hiromi, “Sự tự do của kẻ lạc đường”)
Bình luận