日本は桜が舞い散る春の四月に年度が始まり春寒の祈りの三月で終わりますが、欧米を中心に世界の七割の国は九月に年度が始まり、夏のバカンスまでに一年が終わるようになっています。そのため、日本も世界の標準に合わせるべきであり、東大が率先して秋入学を全面的に導入する方向にしようとの提言が、大学内の諮問委員会で先日ありました。このような大胆な方策導入の背景には、より優秀な学生や研究者を世界中から集め、グローバルな大学間競争に打ち勝とうとする狙いがあります。既に東大の大学院生の七割は海外からの留学生であり、より優秀な人材集めを推進する必要に東大は迫られています。ゆえに、世界のトップ大学を目指す一歩として、年度を世界標準に合わせたいとする考えに至りました。
全体での導入ですから、日本人が多い学部生の入学も秋となる予定です。そのため、合格してから入学までの半年を学生にどう過ごさせるのかや就職活動への影響の懸念など課題があります。これらの点を解消するため、東大は入学までの半年間の準備期間のプログラムを用意したり、企業や官庁に学生の就活への協力を要請したりするなど、導入への準備をしていく予定です。また東大は、日本の他大学にも秋入学の導入を要請し、そのための協議会を呼びかけています。主要な大学の導入で、日本全体で議論を進めたい考えです。早慶など有力大学も協議会設置に前向きな意向を既に示しています。ちなみに、早稲田大学は秋入学を既に一部導入しており、今後もその拡大に努めるようです。
さて、大学間競争は世界のトップレベルの大学ではますます熾烈になるのは間違いないと思います。欧米のトップの私立大学はどこも授業料は高く、大変な額の寄付金や収入をさらに資産運用し、大変裕福で潤沢な資金力で優秀な研究者や設備を誇ります。※それに対して日本の大学は運営費がはるかに小さい反面、授業料などは安くおさえられており、誰にでも開放的な大学と言えます。また、今回の年度の変更は他の日本の制度にも影響を与えるかもしれません。日本は会計の年度も、小中高すべての年度も四月始まりです。また、サッカーのJリーグのシーズンも三月から夏を挟みます。このようなところも、もしかすると今後変わるかもしれません。サッカー選手も海外移籍が増えましたし、強豪国との強化試合は日本と他国が違う年度のため、組みにくいということもあります。さらに、夏場は欧米はバカンスで暑い時期に働くことを極力避けることができますが、日本の学校は夏休みがあるものの、なかなか社会全体は休むようにはなっていません。節電などのためにも、夏に休む必要から年度の変更が今後あるかもしれません。
Bản dịch do AI thực hiện, đối chiếu giữa hai mô hình.
Ở Nhật Bản, năm học và năm tài chính bắt đầu vào tháng Tư, mùa xuân khi hoa anh đào bay trong gió, rồi kết thúc vào tháng Ba trong cái rét đầu xuân; nhưng khoảng 70% các quốc gia trên thế giới, chủ yếu là Âu Mỹ, lại bắt đầu năm học vào tháng Chín và kết thúc một năm trước kỳ nghỉ hè. Vì vậy, gần đây một hội đồng tư vấn trong Đại học Tokyo đã đưa ra đề xuất rằng Nhật Bản cũng nên phù hợp với tiêu chuẩn của thế giới và Đại học Tokyo nên đi đầu trong việc chuyển hoàn toàn sang tuyển sinh mùa thu. Đằng sau việc đưa ra một biện pháp táo bạo như vậy là mục tiêu thu hút thêm nhiều sinh viên và nhà nghiên cứu xuất sắc từ khắp thế giới, qua đó giành chiến thắng trong cuộc cạnh tranh toàn cầu giữa các trường đại học. Đã có tới 70% học viên cao học của Đại học Tokyo là du học sinh từ nước ngoài, và trường đang đứng trước yêu cầu phải đẩy mạnh hơn nữa việc thu hút nhân tài xuất sắc. Vì thế, như một bước tiến tới mục tiêu trở thành trường đại học hàng đầu thế giới, trường đã đi đến quan điểm rằng cần đưa niên khóa của mình phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế.
Vì việc áp dụng sẽ được thực hiện trên toàn trường nên cả bậc đại học, nơi có nhiều sinh viên Nhật Bản, cũng dự kiến chuyển sang nhập học vào mùa thu. Vì vậy, vẫn còn những vấn đề như làm thế nào để sinh viên sử dụng sáu tháng từ lúc trúng tuyển đến khi nhập học, cũng như những lo ngại về ảnh hưởng đối với hoạt động tìm việc. Để giải quyết những vấn đề này, Đại học Tokyo dự định chuẩn bị cho việc áp dụng bằng cách xây dựng các chương trình dành cho sáu tháng chuẩn bị trước khi nhập học, đồng thời đề nghị doanh nghiệp và cơ quan nhà nước hợp tác với sinh viên trong hoạt động tìm việc. Đại học Tokyo cũng đang kêu gọi thành lập một hội đồng thảo luận và đề nghị các trường đại học khác ở Nhật Bản áp dụng tuyển sinh mùa thu. Trường muốn thúc đẩy cuộc thảo luận trên phạm vi toàn Nhật Bản thông qua việc các đại học lớn cùng áp dụng. Các đại học danh tiếng như Waseda và Keio cũng đã bày tỏ thái độ tích cực đối với việc thành lập hội đồng này. Nhân tiện, Đại học Waseda đã áp dụng tuyển sinh mùa thu ở một số bộ phận và có vẻ sẽ tiếp tục nỗ lực mở rộng hình thức này trong tương lai.
Giờ thì, tôi nghĩ không còn nghi ngờ gì rằng cuộc cạnh tranh giữa các trường đại học hàng đầu thế giới sẽ ngày càng khốc liệt. Các đại học tư thục hàng đầu ở Âu Mỹ đều có học phí cao, lại đem những khoản quyên góp và nguồn thu khổng lồ đi đầu tư tài sản, nhờ đó sở hữu nguồn tài chính cực kỳ dồi dào và có thể tự hào về những nhà nghiên cứu ưu tú cùng cơ sở vật chất hiện đại. ※Ngược lại, các trường đại học Nhật Bản có chi phí vận hành thấp hơn rất nhiều, nhưng đồng thời học phí cũng được giữ ở mức thấp, nên có thể nói đây là những trường đại học rộng mở với mọi người. Ngoài ra, sự thay đổi niên khóa lần này có thể sẽ ảnh hưởng đến các hệ thống khác của Nhật Bản. Ở Nhật Bản, năm tài chính kế toán cũng như niên khóa của tất cả các trường tiểu học, trung học cơ sở và trung học phổ thông đều bắt đầu vào tháng Tư. Mùa giải J.League của bóng đá cũng bắt đầu từ tháng Ba và kéo dài qua mùa hè. Có lẽ những lĩnh vực như vậy cũng sẽ thay đổi trong tương lai. Số cầu thủ bóng đá chuyển ra nước ngoài cũng đã tăng, và vì Nhật Bản cùng các nước khác có niên khóa khác nhau nên việc sắp xếp các trận giao hữu tăng cường với những quốc gia mạnh cũng gặp khó khăn. Hơn nữa, vào mùa hè, Âu Mỹ bước vào kỳ nghỉ và có thể hạn chế tối đa việc phải làm việc trong thời tiết nóng bức; còn ở Nhật Bản, dù trường học có nghỉ hè nhưng toàn xã hội thì vẫn khó có thể cùng nghỉ. Vì những lý do như tiết kiệm điện và nhu cầu nghỉ vào mùa hè, trong tương lai có thể sẽ xuất hiện sự thay đổi về niên khóa.
Bình luận