いまの男性の主張はまだ自己表現とは思わない。やっと「表現とは」というスタートラインに立ったところではないか。
表現はコミュニケーションを目的とする。表現が求められるようになった最大の背景は、日本という共同体や家族的な社会という共同体が崩壊したことだろう。年功序列や終身雇用が大前提という共通の文化があれば意思疎通は簡単で、その規範に従っていれば目立つ必要もなかった。
だが_______が失われたいま、あらゆる人間関係で高度なコミュニケーション体力が求められる。演劇でも、文化の異なる人が集まる欧州でも、意思疎通を目的とするワークショップが盛んだ。共通の文化がないなかで、「いいことは黙っていても伝わる」と考えるのは、残念ながら思い込みでしかない。
メッセージをより効果的に伝える手段として、政治家や大企業の社長に発声や魅力的な笑い方などを指導する演出家がつくことは、欧米でもよくある。内容は重視するのに表現のための方法論は非常に軽視してきた日本とは、大きく異なる。
しかし、内容は同じでも間の取り方や声の高さ、大きさなどで、うまい人と下手な人の差は明らか。落語がいい例だ。聞くほうも、内容より話し方や振る舞いといった方法論に説得されることがある。手法の重要性にやっと目が向き始めたということだろう。
Bản dịch do AI thực hiện, đối chiếu giữa hai mô hình.
Tôi vẫn chưa cho rằng những điều người đàn ông vừa nêu có thể gọi là sự tự biểu đạt. Chẳng phải chúng ta mới chỉ vừa đứng ở vạch xuất phát để suy nghĩ về câu hỏi “biểu đạt là gì” hay sao?
Biểu đạt nhằm mục đích giao tiếp. Bối cảnh lớn nhất khiến khả năng biểu đạt trở nên cần thiết có lẽ là sự tan rã của cộng đồng mang tên Nhật Bản và của cộng đồng xã hội mang tính gia đình. Khi tồn tại một nền văn hóa chung lấy chế độ thâm niên và việc làm suốt đời làm tiền đề, việc hiểu ý nhau rất dễ dàng, và chỉ cần tuân theo những chuẩn mực ấy thì cũng không cần phải làm mình nổi bật.
Nhưng giờ đây, khi _______ đã mất đi, trong mọi mối quan hệ giữa người với người đều đòi hỏi một năng lực giao tiếp ở mức độ cao. Trong sân khấu cũng như ở châu Âu, nơi những người có nền văn hóa khác nhau tụ họp, các workshop nhằm mục đích giúp mọi người hiểu ý nhau được tổ chức rất sôi nổi. Khi không có một nền văn hóa chung, việc nghĩ rằng “điều tốt thì dù không nói ra cũng sẽ được truyền đạt” đáng tiếc chỉ là một sự ngộ nhận.
Ở Âu Mỹ, chuyện các chính trị gia hay chủ tịch những tập đoàn lớn có đạo diễn hoặc chuyên gia hướng dẫn cách phát âm, cách cười sao cho hấp dẫn và những kỹ thuật khác nhằm truyền tải thông điệp hiệu quả hơn cũng khá phổ biến. Điều này khác rất nhiều với Nhật Bản, nơi tuy coi trọng nội dung nhưng từ trước đến nay lại hết sức xem nhẹ phương pháp biểu đạt.
Tuy nhiên, ngay cả khi nội dung giống nhau, sự khác biệt giữa người nói hay và người nói dở vẫn rất rõ ràng tùy vào cách ngắt nhịp, cao độ và âm lượng của giọng nói. Rakugo là một ví dụ điển hình. Về phía người nghe, đôi khi họ bị thuyết phục bởi phương pháp như cách nói hay cách ứng xử hơn là bởi chính nội dung. Có lẽ điều đó có nghĩa là cuối cùng người ta cũng bắt đầu chú ý đến tầm quan trọng của phương pháp.
Bình luận