ある有名なインタビューアーが、｢いろんな人に会わなくちゃならなくて、たいへんですね。いい人、好きな人だけじゃなくて、いやな人、きらいな人もいるでしょうに」と言われて、｢いいえ、はじめから好きな人、きらいな人、ということはありません。はじめは虚心（注1）でその人に会うようにしています。最低限、その人に好意と関心をもつようにして」と言っていたのが印象的である。
私たちは、人に聞いたことや、会ったときの印象で、ある程度、相手の人がらを決めてしまいがちである。
その人の容貌や服装やからだの特徴や、ことばづかいや動作や姿勢、さらにまた、職業や年齢や出身、経験、社会的地位などといったものからでも、どんな人か、何らかの先入主（注2）を抱く。出会ったときの、自分側の条件や、その場面にもよるわけだが、そういうことを割り引いて、冷静に考える人はまれで、たいていは、自分のこれまでの体験から、あれはこういう人だ、というイメージをつくり上げる。過去の経験で似た人がいれば、その人の印象が重なってくる。意識的に払いのけようとしても、この第一印象は、強い影響をあとに残す。
（中略）
結婚のための見合いのような場合、内心強い劣等感を持っていて、きらわれるのではないかという恐れを抱いていると、相手に対する見方にも、バイアス(かたより)が生ずる。畏怖（注3）して、相手が実物以上によく見えたり、逆に、反動的に、なにかにつけて、わるく、低く見ようとしたりする。
人生、はじめての出会いは、すべて、見合いみたいなものだが、身がまえてコチコチになっていると、相手の姿が正確に見えない｡特に利害がからむと､バイアスがかかりやすく、かたよった先入主を抱きがちである。ずるそう、おっかなそう、きつそう……など。それは、多分、自分側の気持ちを、相手のイメージに投影しているのである。
身がまえることなく、相手を受けいれることが、いかに難しいか。自己防衛的な身がまえは、相手に対して、ドアを閉じようとしている姿勢である。ある有名なインタビューアーが言ったように、自分の心のドアを開け、人に接しようとする心がけが必要である。パッと見た瞬間の印象にとらわれたり、こだわったりすると、人間関係は玄関先でギクシャクする（注4）。
Bản dịch do AI thực hiện, đối chiếu giữa hai mô hình.
Một người phỏng vấn nổi tiếng từng được nói rằng: “Cứ phải gặp đủ loại người như vậy chắc vất vả lắm nhỉ. Không chỉ có người tốt, người mình thích mà chắc cũng có cả những người khó chịu, những người mình ghét nữa chứ”, thì đã trả lời: “Không, ngay từ đầu tôi không phân người ta thành người mình thích hay người mình ghét. Ban đầu tôi cố gắng gặp người đó với một tâm thế không thành kiến.（注1） Ít nhất, tôi cố gắng dành cho người đó thiện cảm và sự quan tâm.” Câu nói ấy để lại trong tôi ấn tượng sâu sắc.
Chúng ta thường có xu hướng dựa vào những điều nghe người khác kể hoặc ấn tượng khi gặp mặt mà phần nào đó quyết định luôn tính cách của đối phương.
Chỉ từ dung mạo, trang phục, đặc điểm cơ thể, cách dùng từ, cử chỉ, tư thế, rồi cả nghề nghiệp, tuổi tác, xuất thân, kinh nghiệm hay địa vị xã hội, ta cũng đã hình thành một định kiến nào đó về việc người ấy là người như thế nào.（注2） Dĩ nhiên điều đó còn phụ thuộc vào tình trạng của chính ta lúc gặp và hoàn cảnh khi ấy, nhưng rất ít người biết tính đến những yếu tố như vậy rồi bình tĩnh suy xét; phần lớn chúng ta dựa vào kinh nghiệm từ trước đến nay để dựng nên một hình ảnh kiểu “người đó là loại người như thế”. Nếu trong kinh nghiệm quá khứ từng có một người tương tự, ấn tượng về người ấy cũng sẽ chồng lên người trước mặt. Dù có chủ ý cố gạt bỏ nó đi, ấn tượng ban đầu này vẫn để lại ảnh hưởng mạnh mẽ về sau.
(Lược đoạn giữa)
Trong những trường hợp như xem mắt để kết hôn, nếu trong lòng mang mặc cảm tự ti rất mạnh và lo sợ rằng mình có thể bị đối phương ghét, cách nhìn đối phương cũng sẽ nảy sinh thiên lệch. Vì e sợ, ta có thể thấy đối phương tốt hơn con người thực tế của họ; hoặc ngược lại, như một phản ứng đối nghịch, lại cố nhìn họ theo hướng xấu hơn, thấp kém hơn trong mọi chuyện.（注3）
Trong cuộc đời, mọi cuộc gặp lần đầu đều giống như một buổi xem mắt; nếu ta quá đề phòng và cứng đờ người ra thì sẽ không thể nhìn chính xác con người của đối phương. Đặc biệt khi có lợi ích liên quan, ta càng dễ bị thiên lệch và dễ mang định kiến phiến diện. Trông có vẻ xảo quyệt, có vẻ đáng sợ, có vẻ khó tính... Có lẽ đó là do ta đang chiếu chính cảm xúc của mình lên hình ảnh của đối phương.
Thật khó biết bao để đón nhận đối phương mà không dựng lên tư thế đề phòng. Tư thế đề phòng mang tính tự vệ chính là một thái độ muốn đóng cánh cửa lại trước đối phương. Như người phỏng vấn nổi tiếng kia từng nói, điều cần thiết là ý thức mở cánh cửa lòng mình và tiếp xúc với mọi người. Nếu bị ấn tượng trong khoảnh khắc vừa nhìn thấy đối phương chi phối và cứ bám lấy nó, mối quan hệ giữa người với người sẽ trở nên gượng gạo ngay từ ngưỡng cửa.（注4）
Bình luận