人間というのは、自分でわかっていることに関しては手早くポイントだけを取り出して相手に教えて、たくさんの説明をつい省略してしまいがちだ。そのせいで、教わる側が理解しにくくなってしまうこともある。人に教える時には、自分が理解した時点まで戻って丁寧に相手に伝えないと、うまく理解してもらえないのではないか。
また、そのプロセスの中で、教わる側が積極的に質問することがとても重要だと思う。質問をすれば、何を理解していないのか、何を誤解しているのかが、教える側にとてもよくわかるからだ。それに、同じことでも繰り返し説明されることによって、理解が深まるケース（注1）も多い。
個人的には、一回だけの説明で理解してもらえるケースというのは、実はとても少ないのではないかと思っている。
また、すべてを教えるのではなく大部分を伝え、最後の部分は自分で考えて理解させるようにするのが、理想的な教え方ではないかと考えている。
一方的入ってきた知識は、一方的に出て行きやすい。しかし、自分で体得（注2）したものは出て行きにくい。
小学生に大学の講義を聞かせてもチンプンカンプンな（注3）ように、相手のレベルに合わせて、相手が必要としていることを教えなければ意味はない。それは、非常に微妙な調整を必要とする、ある種の職人技だ。そんなところが、教える側の大きなやり甲斐ではないかと考えている。
（羽生善治「大局観一自分と闘って負けない心」による）
（注1）ケース：場合
（注2）体得する：身につける
（注3）チンプンカンプンな：全てわからない
Bản dịch do AI thực hiện, đối chiếu giữa hai mô hình.
Con người có xu hướng, đối với những điều bản thân đã hiểu, nhanh chóng rút ra chỉ những điểm chính để truyền đạt cho người khác và vô tình lược bỏ rất nhiều phần giải thích. Vì thế, đôi khi người được dạy lại cảm thấy khó hiểu. Khi dạy người khác, nếu không quay trở lại thời điểm mình bắt đầu hiểu vấn đề và truyền đạt cho đối phương một cách cẩn thận, có lẽ sẽ khó khiến họ hiểu rõ.
Ngoài ra, tôi cho rằng trong quá trình đó, việc người học chủ động đặt câu hỏi là vô cùng quan trọng. Bởi vì khi người học đặt câu hỏi, người dạy sẽ hiểu rất rõ họ chưa hiểu điều gì và đang hiểu sai điều gì. Hơn nữa, cũng có nhiều trường hợp việc được giải thích lặp đi lặp lại cùng một điều giúp người học hiểu sâu hơn.（注1）
Cá nhân tôi cho rằng trên thực tế, những trường hợp người ta có thể hiểu chỉ sau một lần giải thích là rất ít.
Tôi cũng cho rằng cách dạy lý tưởng không phải là dạy tất cả mọi thứ, mà là truyền đạt phần lớn nội dung rồi để người học tự suy nghĩ và tự hiểu phần cuối cùng.
Kiến thức chỉ được tiếp nhận một chiều thì cũng dễ dàng mất đi theo một chiều như thế. Nhưng những gì tự mình lĩnh hội được thì khó mất đi.（注2）
Cũng như việc cho học sinh tiểu học nghe một bài giảng đại học thì các em sẽ chẳng hiểu gì, nếu không dạy những điều đối phương cần theo đúng trình độ của họ thì việc dạy cũng chẳng có ý nghĩa.（注3） Việc đó đòi hỏi sự điều chỉnh vô cùng tinh tế, có thể nói là một dạng kỹ năng của người thợ lành nghề. Tôi cho rằng chính điều đó là một phần rất lớn tạo nên niềm vui và ý nghĩa đối với người dạy.
(Theo Habu Yoshiharu, “Tầm nhìn toàn cục – Tinh thần không chịu thua trong cuộc chiến với chính mình”)
(Chú thích 1) Trường hợp: tình huống
(Chú thích 2) Lĩnh hội: tiếp thu và biến thành năng lực của bản thân
(Chú thích 3) Chẳng hiểu gì: hoàn toàn không hiểu
Bình luận