人生はいつも旅になぞらえられる(注1)。
人は人生という旅路を、地図もなく歩いている。誰(注2)しもそうだし、それが人間としては自然な姿である。人生に地図などあるわけがない。なのに人は、人生の地図をもとうとするのが常だ。
暗闇の中を歩くのが不安で仕様がないのだ。迷ってしまった時の恐怖を想像したくないからだ。
そして自分の地図には、人生の設計図としてわがままな道程(注3)が記されている。三十歳までには結婚し、三十五歳頃には二人の子どもをもつ。四十歳には課長になり、五十歳までには何とか部長に昇進(注4)する。
(中略)
人生の地図に描かれた道を、その通りに歩むことができるなら、そんなに楽なことはない。一度も脇道にそれずに、ただまっすぐに歩くことができるのなら、人は何も悩まなくても済むだろう。そんな人生を送る人間は、おそらくこの世に一人もいない。もしそういう人間がいるのだとしたら、それはその人間の人生ではない。その人生は他人から与えられたものに過ぎない。
五十歳の時には部長になっている。これは今という現在地から見た目標であろう。目標をもつことはもちろん大切なことだ。しかし、その目標へ辿り着く道は決して一本ではない。五十歳という現在地に立った時、もし部長になっていなければどうするのか。一枚の地図しか持っていない人、あるいは決して地図を書き変えようとしない人は、そこで人生の現在地を見失って(注5)しまうだろう。「今、自分はこの場所にいるはずなのに、全く違う所に来てしまった」と、そんな思いにとらわれ(注6)てしまい、行くべき道も見失ってしまうのである。
地図をもたない人生が不安であるならば、地図をもてばいいだけのことだ。しかし、その一枚の地図にこだわってはならない。常に現在地を確認しながら、どんどん地図を書き変えていくことだ。
少し脇道に入ってしまったのなら、その脇道を歩いてみればいい。無理をして元の道に戻ろうとしても、余計に迷うだけだ。脇道を歩いているうちに、いつの間にか元の道に戻ることもあるだろうし、また別の大通りに出会うこともあるだろう。人生には数え切れないほどの道があることを知っておいたほうがいい。今いる場所さえしっかりと認識(注7)できていれば、人はどんな道だって歩いていくことができるものだ。
(立松平和『人生の現在地---まだまだ迷っているぞ、私は。』による)
(注1)なぞらえられる:たとえられる
(注2)誰しも:誰でも
(注3)道程:ここでは、道
(注4)昇進する:出世する
(注5)~を見失う:~がわからなくなる
(注6)とらわれる:縛られる
(注7)認識できる:わかる
Bản dịch do AI thực hiện, đối chiếu giữa hai mô hình.
Đời người lúc nào cũng được ví với một chuyến đi.(注1)
Người ta đi trên con đường mang tên cuộc đời mà chẳng có bản đồ. Ai cũng vậy, và với con người thì đó là dáng vẻ tự nhiên.(注2) Làm gì có bản đồ cho cuộc đời. Vậy mà người ta lại thường muốn có một tấm bản đồ cho đời mình.
Là vì đi trong bóng tối thì bất an không chịu nổi. Là vì không muốn tưởng tượng nỗi sợ lúc mình lạc đường.
Và trên tấm bản đồ của mình, người ta ghi sẵn một lộ trình tuỳ tiện gọi là bản thiết kế cuộc đời.(注3) Trước ba mươi tuổi thì lấy vợ lấy chồng, khoảng ba mươi lăm thì có hai đứa con. Bốn mươi lên trưởng phòng, trước năm mươi thì cố sao thăng lên giám đốc bộ phận.(注4)
(lược một đoạn)
Nếu đi được đúng theo con đường vẽ trên bản đồ cuộc đời thì còn gì nhàn bằng. Nếu đi thẳng một mạch mà không rẽ ngang lần nào thì hẳn con người chẳng phải phiền não gì. Sống được một cuộc đời như thế thì trên đời này e rằng không có lấy một người. Mà nếu có một người như vậy thì đó không phải cuộc đời của chính người ấy. Cuộc đời ấy chẳng qua là thứ người khác trao cho.
Năm mươi tuổi thì đã là giám đốc bộ phận. Đó hẳn là mục tiêu nhìn từ vị trí hiện tại là bây giờ. Có mục tiêu tất nhiên là điều quan trọng. Nhưng con đường đi tới mục tiêu ấy tuyệt nhiên không chỉ có một. Khi đứng ở vị trí hiện tại là năm mươi tuổi, nếu chưa lên giám đốc bộ phận thì làm sao? Người chỉ có một tấm bản đồ, hoặc người nhất định không chịu vẽ lại bản đồ, hẳn sẽ đánh mất vị trí hiện tại của đời mình ngay tại đó.(注5) Họ bị trói vào ý nghĩ "lẽ ra bây giờ mình phải ở chỗ này, thế mà lại đến một nơi hoàn toàn khác", và đánh mất luôn cả con đường phải đi.(注6)
Nếu sống mà không có bản đồ thì bất an, thì cứ có bản đồ, chỉ vậy thôi. Nhưng đừng cố chấp bám lấy một tấm bản đồ duy nhất ấy. Hãy luôn xác nhận vị trí hiện tại và cứ thế vẽ lại bản đồ.
Nếu đã rẽ vào một lối ngang thì cứ thử đi trên lối ngang ấy. Cố gượng quay lại đường cũ thì chỉ càng thêm lạc. Đi trên lối ngang thì có khi lúc nào không hay lại trở về đường cũ, mà cũng có khi gặp một đại lộ khác. Nên biết rằng trong đời có vô số con đường không đếm xuể. Chỉ cần nhận biết cho rõ nơi mình đang đứng thì con người đi được trên bất cứ con đường nào.(注7)
(Theo Tatematsu Wahei, 『Vị trí hiện tại của cuộc đời — tôi vẫn còn đang lạc lối lắm. 』)
(Chú 1)nazoraerareru: được ví với
(Chú 2)dare shimo: bất cứ ai
(Chú 3)doutei: ở đây là con đường
(Chú 4)shoushin suru: thăng tiến
(Chú 5)~o miushinau: không còn biết ~ ở đâu
(Chú 6)torawareru: bị trói buộc
(Chú 7)ninshiki dekiru: hiểu được
Bình luận